Algemene AED informatie

Eerste hulp bij... hartstilstand
Iemand met een hartstilstand heeft nog een kans op overleven... als je binnen de drie minuten hartmassage en mond-op-mondbeademing start. Dit betekent dat meestal toevallige voorbijgangers of huisgenoten moeten reanimeren.

AED-toestel vergroot kans op overleven
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat elke minuut uitstel om de normale werking van het hart te herstellen, de kans op overleven doet verminderen met 10 %. Het gebruik van een AED of automatische externe defibrillator bij het begin van de reanimatie vergroot de overlevingskans van het slachtoffer enorm.

Het Rode Kruis geeft opleidingen
Gezien het belang van vroegtijdige reanimatie ondersteunt en promoot Rode Kruis-Vlaanderen actief het gebruik van een AED tijdens de reanimatie. Het opleidingspakket voor leken, bedrijven en organisaties is klaar en ondertussen zijn er reeds 1000 mensen opgeleid.

Hartfalen en hartaanval: de risico’s

Hartfalen
Met hartfalen wordt een aandoening bedoeld waarbij het hart niet langer voldoende bloed door het lichaam kan pompen. Een goede pompfunctie is belangrijk om het lichaam van zuurstof te voorzien. De oorzaak van hartfalen is vaak een hartaanval.

Hartaanval
Men spreekt van een hartaanval wanneer een deel van de hartspier afsterft. Dit kan gebeuren doordat de hartspier zelf minder of onvoldoende zuurstof ontvangt, bijvoorbeeld omdat een belangrijke slagader van het hart verstopt geraakt. Door het afsterven van een deel van de hartspier kan het hart niet goed meer functioneren. Het hart heeft minder kracht om samen te trekken, wat leidt tot hartfalen.

Grote doodsoorzaak
Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd nog steeds doodsoorzaak nummer 1. In Europa overlijden één op de acht mannen en één op de zeventien vrouwen aan de gevolgen ervan voordat zij de leeftijd van 65 jaar hebben bereikt.

Reanimatie

Een slachtoffer met een hartstilstand als gevolg van hartfalen heeft nog een kans op overleven... als iemand binnen de kortst mogelijke tijd hartmassage en mond-op-mondbeademing start. Dit betekent dat het meestal toevallige voorbijgangers of huisgenoten zijn die moeten reanimeren.

Het gebruik van een AED of automatische externe defibrillator bij het begin van de reanimatie vergroot de overlevingskans van het slachtoffer enorm. Het gebruik van de AED is een onderdeel van de reanimatie en kan er nooit los van worden gezien.
Door vroegtijdige reanimatie met defibrillatie is het mogelijk de hartactiviteit volledig te herstellen.

Wat is een AED?

De AED
AED staat voor Automatische Externe Defibrillator. Het is een toestel waarmee een elektrische schok kan worden toegediend tijdens de reanimatie.

Automatisch
De defibrillator beheert volledig automatisch de analyse, het laden en de intensiteit van de achtereenvolgens te geven schokken, volgens een vooraf ingesteld protocol.

Het toestel voert een analyse uit, op basis waarvan het al dan niet schokt. Het analyseert en interpreteert op basis van een ingewikkeld algoritme de elektrische activiteit van het hart. Aangezien de meeste toestellen erin slagen om 95 % van de schokbare ritmes te herkennen, mogen we stellen dat ze zeer betrouwbaar zijn.

Extern
De AED is uitwendig verbonden met het slachtoffer via elektroden die op de ontblote borst worden gekleefd.

Defibrillatie
Om defibrillatie uit te leggen, moeten we begrijpen wat fibrillatie betekent. Fibrillatie is een fenomeen waarbij het hart ongecontroleerd gaat trillen doordat de elektrische geleiding van het hart gestoord is. Dit komt regelmatig voor bij ernstig hartfalen en gaat een hartstilstand vooraf.

De enige manier om deze gestoorde elektrische geleiding te stoppen, is door te defibrilleren, dat wil zeggen door een uitwendige elektrische stroom door het hart te sturen. Het AED-toestel wekt die elektrische stroom op en stuurt hem vervolgens door de hartspier. Hierdoor wordt getracht de chaos in de hartspiervezels op te heffen, zodat het hart zijn gesynchroniseerde activiteit kan hervatten.

WELKE AED VOOR LEKEN?

Er bestaan verschillende soorten automatische externe defibrillatoren. Welke kiezen voor een leek die nog nooit een dergelijk toestel heeft moeten gebruiken?
Alle toestellen hebben één zaak gemeen: ze geven mondelinge instructies en zijn automatisch.
Toch zijn er verschillen:
Er zijn volautomaten (zonder drukknop): hier moet je enkel de AED openen en de elektroden aanbrengen, het toestel doet verder alles zelf.
Daarnaast zijn er halfautomaten: deze toestellen hebben een drukknop. Als gebruiker zal je dus zelf de schok moeten geven.

Voor leken worden volautomaten (zonder drukknop) aangeraden. Het gevaar bestaat dat de leek niet hoort dat de knop moet worden ingedrukt en dat er kostbare tijd wordt verloren. Het is ook niet uitgesloten dat in deze bijzondere stresssituatie de hulpverlener de noodzakelijke schok niet durft geven. Alle investeringen zijn dan voor niets geweest en het slachtoffer zal overlijden.

Rode Kruis kiest voor toestellen die tot 360 Joule kunnen schokken. Immers, de Europese Reanimatieregels zeggen dat een eerste schok best op 200 Joule wordt gegeven. Een heel aantal toestellen schokt echter maar tot 150 Joule.

Overzicht van toestellen die volautomatisch zijn en schokken tot 360 Joule:
Medtronic Lifepak series en Cardiac Science

Overzicht van toestellen die halfautomatisch zijn en schokken tot 150 Joule:
Phillips-Laerdal, Defibtech, Schiller, I-Pad. De firma Schiller heeft ook een 150 Joule
volautomaat.